Προς νέα γενιά αντιβιοτικών κατά υπερ-βακτηρίων

Βασίζονται σε εντελώς διαφορετική αρχή και θα πολεμούν το H.pylori, τον βάκιλο της φυματίωσης και το MRSA

Στοκχόλμη 

Μια εντελώς νέα προσέγγιση στη μάχη με τις βακτηριακές λοιμώξεις παρουσιάζουν ερευνητές του Ινστιτούτου Καρολίνσκα στη Στοκχόλμη σε συνεργασία με συναδέλφους τους από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, το Σουηδικό Ινστιτούτο Ελέγχου των Μολυσματικών Νόσων και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας οι οποίοι ανακάλυψαν έναν καινούργιο μηχανισμό ανάπτυξης αντιβιοτικών θεραπειών.

Ενάντια σε σημαντικούς βακτηριακούς «εχθρούς»

Σύμφωνα με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό περιοδικό «FASEB», ο μηχανισμός που αναμένεται να οδηγήσει σε αποτελεσματικότερα αντιβιοτικά αφορά επιλεκτικό μπλοκάρισμα του συστήματος της θειορεδοξίνης εντός των κυττάρων, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη ορισμένων βακτηρίων. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η προσέγγισή τους θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση σοβαρών «εχθρών» της υγείας, όπως το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori) που προκαλεί έλκη στο στομάχι, ο βάκιλος της φυματίωσης αλλά και το νοσοκομειακό υπερ-βακτήριο ΜRSA.

«Παρότι απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα, εκτιμούμε ότι θα μπορούμε να χρησιμοποιούμε αυτόν τον μηχανισμό στις περιπτώσεις που τα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος έχουν αποδειχθεί ανεπαρκή» σχολίασε ο καθηγητής του Τμήματος Ιατρικής Βιοχημείας και Βιοφυσικής Αρνε Χόλμγκρεν που ήταν επικεφαλής της νέας μελέτης η οποία είχε και ελληνική συμμετοχή, αυτή του κ. Αλέξιου Βλάμη – 

Γαρδίκα.

Το ζωτικής σημασίας σύστημα της θειορεδοξίνης

Το σύστημα της θειορεδοξίνης εμφανίζεται σε όλα τα κύτταρα και παίζει ζωτικής σημασίας ρόλο στην ικανότητά τους να συνθέτουν νέο DNA. Παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο σε ό,τι αφορά την προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες, μια διαδικασία κατά την οποία τα επίπεδα των ελευθέρων ριζών οξυγόνου υπερβαίνουν το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα να τίθενται σε κίνδυνο οι ιστοί του οργανισμού. Το οξειδωτικό στρες μπορεί για παράδειγμα να εμφανιστεί όταν τα λευκά αιμοσφαίρια επιτίθενται στα βακτήρια με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος βλαβών ή και θανάτου των κυττάρων. Τα πιο σημαντικά «συστατικά» του συστήματος της θειορεδοξίνης είναι τα ένζυμα θειορεδοξίνη και αναγωγάση της θειορεδοξίνης. Η θειορεδοξίνη είναι απαραίτητη κατά τη διαδικασία δημιουργίας των δομικών λίθων του νέου DNA ενώ η αναγωγάση της θειορεδοξίνης διασφαλίζει ότι η θειορεδοξίνη είναι ενεργή.

Εκτός από το σύστημα θειορεδοξίνης, τα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, καθώς και κάποια βακτήρια διαθέτουν ένα δεύτερο παρόμοιο βιοχημικό σύστημα εντός των κυττάρων το οποίο βασίζεται στο ένζυμο γλουταρεδοξίνη. Τα δύο αυτά συστήματα λειτουργούν ως εφεδρικά το ένα στο άλλο.

Χωρίς το σύστημα της γλουταρεδοξίνης

Ωστόσο πολλά βακτήρια που προκαλούν ασθένειες στους ανθρώπους όπως το H. pylori, το βακτήριο της φυματίωσης Mycobacterium tuberculosis καθώς και το πολυανθεκτικό βακτήριο χρυσίζων σταφυλόκοκκος ανθεκτικός στη μεθικιλλίνη (MRSA) που «χτυπά» κυρίως νοσοκομειακούς ασθενείς διαθέτουν μόνο το σύστημα της θειορεδοξίνης και όχι και αυτό της γλουταρεδοξίνης. Το γεγονός αυτό καθιστά αυτά τα βακτήρια άκρως ευάλωτα σε ουσίες που αναστέλλουν τη δράση της θειορεδοξίνης και της αναγωγάσης της θειορεδοξίνης.

Παράλληλα, όπως εξήγησε ο καθηγητής Χόλμγκρεν «η αναγωγάση της θειορεδοξίνης στα βακτήρια είναι πολύ διαφορετική σε ό,τι αφορά τη χημική σύσταση και τη δομή της σε σύγκριση με το ανθρώπινο ένζυμο. Αυτές οι διαφορές σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ορισμένα βακτήρια δεν διαθέτουν το σύστημα γλουταρεδοξίνης μαρτυρεί ότι φάρμακα που επιδρούν στην αναγωγάση της θειορεδοξίνης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αντιβιοτικά».

Με χρήση ενός φαρμάκου για εγκεφαλικά και φλεγμονές

Στη μελέτη που δημοσιεύεται τώρα ο καθηγητής και η ομάδα του αναφέρουν πως χρησιμοποίησαν ένα φάρμακο (ebselen) το οποίο έχει δοκιμαστεί μέχρι σήμερα στην αντιμετώπιση των εγκεφαλικών επεισοδίων και των φλεγμονών. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι το ebselen καθώς και άλλες παρόμοιες συνθετικές ουσίες αναστέλλουν, μεταξύ άλλων, τη δράση της αναγωγάσης της θειορεδοξίνης στα βακτήρια. Σε πειράματα στο εργαστήριο οι επιστήμονες έδειξαν πώς το ebselen εξολόθρευσε κάποια είδη βακτηρίων.

Συγχρόνως οι ερευνητές τροποποίησαν γενετικώς το βακτήριο Eschericia coli (E.coli) που μπορεί να προκαλέσει κράμπες στο στομάχι και σοβαρή διάρροια το οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν είναι ευάλωτο στο ebselen. Εδειξαν ότι βακτήρια E. Coli στα οποία ήταν «ανενεργά» τα γονίδια που κωδικοποιούν για το ένζυμο της γλουταρεδοξίνης ή τον σχηματισμό του τριπεπτιδίου γλουταθιόνη – η γλουταθιόνη αποτελεί ένα άλλο βασικό συστατικό του συστήματος γλουταρεδοξίνης –  έγιναν πολύ πιο ευάλωτα στο ebselen σε σύγκριση με το φυσιολογικό.

Με έναν σμπάρο δύο τρυγόνια

Σύμφωνα με τον καθηγητή Χόλμγκρεν η νέα εξέλιξη θεωρείται σημαντική με δεδομένο ότι σήμερα πολλά βακτήρια δείχνουν τεράστια ανθεκτικότητα στα υπάρχοντα αντιβιοτικά σε παγκόσμιο επίπεδο. «Είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρον ότι το MRSA αλλά και ο βάκιλος της φυματίωσης που παρουσιάζει ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά δείχνουν ευαισθησία στο ebselen και σε άλλες νέες συνθετικές ουσίες. Και αξίζει να σημειώσουμε ότι το ebselen είναι ένα αντιοξειδωτικό όπως η βιταμίνη C. Αυτό σημαίνει ότι προστατεύει συγχρόνως τον οργανισμό από το οξειδωτικό στρες – με αυτόν τον τρόπο έχουμε με έναν σμπάρο δύο τρυγόνια».

Πηγή : tovima.gr

Αχρηστα τα αντιβιοτικά ενάντια στην ιγμορίτιδα

Στις περισσότερες περιπτώσεις η δράση τους είναι αντίστοιχη με αυτή εικονικού φαρμάκου

Τα αντιβιοτικά είναι άχρηστα στις περισσότερες περιπτώσεις ιγμορίτιδας, ωστόσο πολλοί γιατροί τα συνταγογραφούν για την αντιμετώπισή τους. Ερευνητές από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις αναφέρουν με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής Εταιρείας (JAMA) ότι ανακάλυψαν πως τα αντιβιοτικά δεν ανακουφίζουν από τα συμπτώματα της ιγμορίτιδας, ούτε μειώνουν τη διάρκεια της φλεγμονής σε σύγκριση με ένα εικονικό φάρμακο.

Η κατάχρηση αντιβιοτικών «γεννά» υπερβακτήρια

Είναι γνωστό ότι η κατάχρηση αντιβιοτικών οδηγεί σε εμφάνιση υπερ-ανθεκτικών βακτηρίων και για τον λόγο αυτό πολλοί ειδικοί συνιστούν στον πληθυσμό τη συνετή λήψη τους. Η ανησυχία είναι μεγάλη σε ό,τι αφορά ιδιαιτέρως τις ιγμορίτιδες, και αυτό διότι οι γιατροί δεν γνωρίζουν στην πλειονότητα των περιπτώσεων εάν η φλεγμονή των ιγμορείων οφείλεται σε βακτήρια ή σε ιούς – τα αντιβιοτικά είναι άχρηστα ενάντια στους ιούς.

«Δεν υπάρχει ιδιαίτερο όφελος από τη λήψη αντιβιοτικών στις περιπτώσεις ιγμορίτιδας» ανέφερε η επικεφαλής της μελέτης δρ Τζέιν Γκάρμπατ και προσέθεσε: «Αντί να χορηγούμε σε όλους τους ασθενείς με ιγμορίτιδα αντιβιοτικά ελπίζοντας με αυτόν τον τρόπο να αντιμετωπίσουμε τη βακτηριακή λοίμωξη που έχει ‘πλήξει’ κάποιους από αυτούς, τα ευρήματά μας μαρτυρούν ότι θα ήταν καλύτερα να αποφύγουμε τη χορήγηση αντιβίωσης και να παρακολουθούμε στενά τον κάθε ασθενή».

Η στενή αυτή παρακολούθηση περιλαμβάνει αναμονή και παρατήρηση της κλινικής εικόνας του ασθενούς και χρήση μόνο παυσίπονων φαρμάκων και όχι αντιβιοτικών.

5η κυριότερη αιτία συνταγογράφησης αντιβίωσης

Τα άτομα με οξεία ιγμορίτιδα εμφανίζουν συμπτώματα παρόμοια με αυτά του κρυολογήματος – όπως καταρροή και πόνο γύρω από τα μάτια, τη μύτη και το μέτωπο - τα οποία όμως διαρκούν πολύ και κάποιες φορές είναι σοβαρά. «Η ιγμορίτιδα είναι η πέμπτη κυριότερη αιτία για την οποία συνταγογραφούνται αντιβιοτικά στους ενηλίκους. Είναι δύσκολο για τους γιατρούς να μην συνταγογραφήσουν κάποιο αντιβιοτικό επειδή οι ασθενείς πραγματικά υποφέρουν και δεν υπάρχει κάποιο άλλο φάρμακο για να τους χορηγήσουν» εξήγησε η δρ Γκάρμπατ.

Προκειμένου να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους η δρ Γκάρμπατ και οι συνεργάτες της χρησιμοποίησαν τις επίσημες αμερικανικές οδηγίες προκειμένου να εντοπίσουν ασθενείς με ιγμορίτιδα. Συνέλεξαν συνολικά 166 ενηλίκους εκ των οποίων οι μισοί έλαβαν εικονικό φάρμακο ενώ στους υπόλοιπους χορηγήθηκε 10ημερη θεραπεία με το αντιβιοτικό αμοξυκιλλίνη.

Μικρές διαφορές στις δύο ομάδες

Όπως φάνηκε, μικρές ήταν οι διαφορές στην εξέλιξη της νόσου στις δύο ομάδες ασθενών. Συγκεκριμένα με χρήση ειδικής κλίμακας στην οποία το 0 αντιστοιχούσε στο «δεν έχω κανένα πρόβλημα» και το 3 στο «έχω σοβαρό πρόβλημα» η ομάδα της αντιβίωσης είχε μέσο σκορ 1,12 μετά από τρεις ημέρες λήψης ενώ η ομάδα του εικονικού φαρμάκου είχε μέσο σκορ 1,14 στο αντίστοιχο διάστημα.

Στο τέλος της θεραπείας – δέκα ημέρες μετά την αρχή της λήψης δηλαδή – το 78% των ατόμων που ήταν στην ομάδα του αντιβιοτικού καθώς και το 80% των ατόμων της ομάδας του εικονικού φαρμάκου ανέφεραν ότι αισθάνονταν πολύ καλύτερα και δεν εμφάνιζαν πλέον συμπτώματα.

Μόνο το 2% είναι βακτηριακής προέλευσης

Σχολιάζοντας τα νέα ευρήματα, ο Αντονι Τσόου, ειδικός στις μεταδοτικές νόσους στο Πανεπιστήμιο British Columbia στο Βανκούβερ του Καναδά ανέφερε ότι ποσοστό μικρότερο του 2% των περιπτώσεων ιγμορίτιδας είναι βακτηριακές. «Οι περισσότερες περιπτώσεις ιγμορίτιδας οφείλονται σε ιούς και δεν χρειάζεται η λήψη αντιβιοτικών»
σημείωσε ο δρ Τσόου και προσέθεσε ότι σε παγκόσμιο επίπεδο γίνεται ανούσια κατάχρηση αντιβιοτικών.

Ωστόσο ο ειδικός τόνισε ότι τα αντιβιοτικά μπορούν να φανούν χρήσιμα σε κάποιες περιπτώσεις. Όπως είπε μάλιστα, ειδική επιτροπή της Εταιρείας για τις Μολυσματικές Νόσους της οποίας είναι επικεφαλής, βρίσκεται σε διαδικασία έκδοσης οδηγιών προκειμένου να εντοπίζονται ευκολότερα οι λοιμώξεις που οφείλονται σε βακτήρια και απαιτούν τη λήψη αντιβίωσης. Σύμφωνα με αυτές τις οδηγίες αντιβιοτικά θα πρέπει να λαμβάνουν μόνο οι ασθενείς των οποίων τα συμπτώματα διαρκούν για τουλάχιστον 10 ημέρες και συνεχίζουν να επιδεινώνονται, εκείνοι που έχουν πολύ υψηλό πυρετό ο οποίος δεν πέφτει ή άλλου είδους βαριά συμπτώματα ή όσοι εμφανίζουν παροδική βελτίωση και στη συνέχεια η κατάστασή τους επιδεινώνεται ξανά.

Πηγή: tovima.gr

Μείωνουν την συσσωρευμένη ακτινοβολία με αντιβιοτικά

Ενα αντιβιοτικό για την αντιμετώπιση παθήσεων και βακτηριδιακών μολύνσεων που προκαλεί η βλαβερή ακτινοβολία δοκιμάζουν επιστήμονες στην Αμερική. Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ ανέπτυξαν μια θεραπευτική μέθοδο με τη χρήση αντιβιοτικών, η οποία μέχρι στιγμής έχει εφαρμοστεί σε 1.200 εθελοντές, υγιείς και αρρώστους, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Η θεραπεία βασίζεται σε δύο τύπους αντιβιοτικών, το φυσικό αντιβιοτικό BPI και μια ουσία που ανήκει στις φθοριοκινολόνες, οι οποίες χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων για τη θεραπεία της φυματίωσης. Οπως εξηγεί ο καθηγητής Οφερ Λέβι, το BPI είναι μια ουσία με αντιβιοτική δράση που παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός και καταστρέφει το κυτταρικό τοίχωμα των μικροβίων, αποτρέποντας την εμφάνιση λοιμώξεων. Ωστόσο η έκθεση σε επικίνδυνη ακτινοβολία καταστρέφει τα αιμοσφαίρια που την περιέχουν, με αποτέλεσμα να πέφτει η άμυνα του οργανισμού.

Οι δύο ουσίες που χρησιμοποιήθηκαν στη συνδυαστική θεραπεία είναι ασφαλείς για τον ανθρώπινο οργανισμό, γι' αυτό οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορούν να δώσουν λύση στο θέμα της έλλειψης σκευασμάτων για την αντιμετώπιση τέτοιων ασθενειών.

Πηγή : ygeianews.gr

Τα αντιβιοτικά... ευνοούν τη γονόρροια!

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) προειδοποιεί ότι η γονόρροια ενδέχεται σύντομα να μην θεραπεύεται. Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. η ανεξέλεγκτη χρήση αντιβιοτικών κάνει τα παθογόνα βακτήρια που προκαλούν τη νόσο ανθεκτικά στα μέχρι τώρα χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά σε πολλές χώρες του κόσμου, όπως η Αυστραλία.

Εδώ και 40 χρόνια αναπτύσσονται ανθεκτικά στελέχη του γονόκοκκου, σημειώνουν οι ειδικοί του ΠΟΥ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα αντιβιοτικά διατίθενται ελεύθερα, χωρίς συνταγή ιατρού, ακόμη και σε σούπερ μάρκετ. Συχνά, ασθενείς υψηλού κινδύνου λαμβάνουν μικρές δόσεις κάποιου αντιβιοτικού καθημερινά σαν προφύλαξη από τη λοίμωξη, γεγονός που για κάποιο χρονικό διάστημα είναι αποτελεσματικό. Το θέμα είναι ότι, αν κάποια στιγμή μολυνθούν, ο υπεύθυνος μικροοργανισμός θα είναι εξ ορισμού ανθεκτικός στο αντιβιοτικό αυτό, καταλήγουν οι επιστήμονες.

Το πρόβλημα για τους επιστήμονες είναι ότι η γονόρροια είναι σοβαρή ασθένεια. Αν δεν θεραπευθεί μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές λοιμώξεις της πυέλου και υπογονιμότητα στη γυναίκα, όπως και σε λοιμώξεις γειτονικών οργάνων.

 Πηγή : ygeianews.gr