Επίτευγμα- ορόσημο στο πεδίο της τεχνητής αναπαραγωγής

Δημιούργησαν υγιή ωάρια ποντικών από βλαστικά κύτταρα

Ιάπωνες επιστήμονες δημιούργησαν στο εργαστήριό τους βιώσιμα ωάρια από βλαστικά κύτταρα, που είχαν ληφθεί από το δέρμα ποντικών και στη συνέχεια τα γονιμοποίησαν με εξωσωματική γονιμοποίηση παράγοντας τελικά υγιή φυσιολογικά ποντικάκια, τα οποία μάλιστα, σε επόμενο στάδιο, γέννησαν τους δικούς τους υγιείς απογόνους.

Το εντυπωσιακό επίτευγμα, που χαιρετίστηκε ως επιστημονικό ορόσημο στο πεδίο της τεχνητής αναπαραγωγής, αποτελεί σημαντικό βήμα που μελλοντικά μπορεί να επιτρέψει σε στείρες γυναίκες με προβληματικές ωοθήκες να παράγουν ωάρια και να αποκτήσουν παιδί, το οποίο θα έχει γενετική σχέση μαζί τους, καθώς θα μοιράζεται το μητρικό DNA. Ακόμα, θα μπορούσε να επιτρέψει στις γυναίκες να αποκτήσουν παιδί και μετά την εμμηνόπαυση, εξηγεί το ΑΜΠΕ.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Κατασουχίκο Χαγιάσι του πανεπιστημίου του Κιότο, που έκαναν τη δημοσίευση στο περιοδικό «Science» κατόρθωσαν για πρώτη φορά να δημιουργήσουν υγιή ωάρια ενός θηλαστικού, ικανά να παράγουν φυσιολογικούς απογόνους. Για να το πετύχουν αυτό, αξιοποίησαν την τεχνολογία των βλαστικών κυττάρων, μέσω της οποίας κοινά εξειδικευμένα κύτταρα (εν προκειμένω από το έμβρυο και το δέρμα ποντικών) μετατράπηκαν σε βλαστικά και αυτά, με τη σειρά τους, μέσω της κατάλληλης γενετικής τροποποίησης, προγραμματίστηκαν να γίνουν ωάρια που μετά ήταν δυνατό να γονιμοποιηθούν με σπέρμα. Τέλος, τα γονιμοποιημένα ωάρια εμφυτεύτηκαν στη μήτρα μιας παρένθετης μητέρας που γέννησε φυσιολογικά.

H αποδοτικότητα της μεθόδου είναι σχετικά χαμηλή. Πέντε ποντικάκια γεννήθηκαν από 127 εμφυτευμένα γονιμοποιημένα ωάρια (ποσοστό επιτυχίας περίπου 4%). Πολλά από τα έμβρυα όμως δεν αναπτύχθηκαν με φυσιολογικό τρόπο, χωρίς οι επιστήμονες να γνωρίζουν την αιτία.

Αν και υπάρχουν ακόμα πολλοί τεχνικοί και ηθικοί φραγμοί που πρέπει να ξεπεραστούν προτού η τεχνική εφαρμοστεί και στους ανθρώπους, οι Ιάπωνες επιστήμονες εμφανίζονται βέβαιοι ότι κάποια μέρα θα βοηθήσει πολλές γυναίκες να αποκτήσουν παιδί. Πάντως ο Χαγιάσι παραδέχτηκε ότι η εφαρμογή της τεχνικής στους ανθρώπους παραμένει μια μακρινή προοπτική, καθώς, μεταξύ άλλων, η κατανόηση των επιστημόνων για την ανάπτυξη του ανθρώπινου ωαρίου παραμένει ακόμα ανεπαρκής.

Η ίδια ερευνητική ομάδα είχε πέρυσι ανακοινώσει ότι είχε κάνει κάτι ανάλογο με αρσενικά ποντίκια, παράγοντας βιώσιμα σπερματικά κύτταρα επίσης με την μετατροπή κυττάρων του δέρματος σε βλαστικά, τα οποία στη συνέχεια μετατράπηκαν σε σπερματοζωάρια.

Άλλοι επιστήμονες εξήραν το έργο των Ιαπώνων συναδέλφων τους, όμως επεσήμαναν ότι τώρα θα πρέπει να κάνουν ένα ανάλογο πείραμα με δερματικά κύτταρα όχι εμβρύων αλλά ενηλίκων ποντικών, κάτι που, αν πετύχει, θα ανοίξει το δρόμο για δοκιμές και στους ανθρώπους, καθώς θα αρθεί η βασική ηθική αντίρρηση για χρησιμοποίηση ιστών από ανθρώπινα έμβρυα. Ακόμα, θα πρέπει να διασφαλιστεί η υγεία των απογόνων από τέτοια ωάρια σε βάθος χρόνου.


Πηγή : newsbeast.gr

Πρόοδοι στη χρήση βλαστοκυττάρων

Καθημερινά τα βλαστοκύτταρα κερδίζουν έδαφος σε νέες θεραπείες οι οποίες χαρακτηρίζονται ασφαλείς, μη επεμβατικές και χωρίς μεγάλα κόστη. Τα βλαστοκύτταρα που χρησιμοποιούνται προέρχονται από τον ίδιο τον ασθενή και η πρώτη κατά χρονολογική σειρά πηγή λήψης τους είναι το αίμα του πλακούντα και ο ιστός του ομφαλίου λώρου. Ακολουθούν τα νεογιλά δόντια και το λίπος. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια πιστεύαμε ότι τα βλαστοκύτταρα του πλακούντα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μόνο για παθήσεις του αίματος κακοήθεις ή κληρονομικές. Σήμερα έχουμε καταλήξει ότι ο πλακούντας εκτός από τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα περιέχει και αρχέγονα κύτταρα άλλων ιστών, τα οποία με κατάλληλους χειρισμούς μπορούν να διαχωριστούν και να χορηγηθούν στους αντίστοιχους ιστούς που πάσχουν.

Σε πολλές χώρες γίνονται κλινικές μελέτες για τη θεραπεία του παιδικού διαβήτη με τη χρήση βλαστοκυτάρων του πλακούντα. Τα συμπεράσματα αυτών των μελετών είναι ενθαρρυντικά, εφ όσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις οι οποίες επιτρέπουν σε αυτά τα παιδιά να λάβουν μέρος στη θεραπεία. Χρησιμοποιώντας αυστηρά κριτήρια επιλογής όλα τα διαβητικά παιδιά έχουν βοηθηθεί από τη χρήση των δικών τους βλαστοκυττάρων. Σε ποσοστό 80% διέκοψαν τη χορήγηση της ινσουλίνης, σε μικρότερο ποσοστό ελάττωσαν τις ημερήσιες δόσεις και μόνο στις περιπτώσεις που δεν ακολουθήθηκαν τα κριτήρια δεν υπήρχε ανταπόκριση. Σε όλα τα παιδιά αυξήθηκαν τα βασικά επίπεδα έκκρισης της ινσουλίνης, βελτιώθηκε η φυσική τους κατάσταση και ελαττώθηκε η γλυκοζιλιωμένη αιμοσφαιρίνη.

Τα κριτήρια επιλογής ήταν η άμεση χορήγηση μετά την έναρξη του διαβήτη και η μη εμφάνιση οξέωσης στο παρελθόν. Χορήγηση βλαστοκυττάρων του λίπους σε διαβητικούς τύπου ενήλικα έδειξε βελτίωση του μεταβολικού συνδρόμου, απώλεια βάρους και ελάττωση της γλυκοζιλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Σε κάθε περίπτωση η χορήγηση είναι ασφαλής, ανώδυνη και χωρίς επιπλοκές. Πρόσφατα ανακοινώθηκε νέος τρόπος χρήσης των βλαστοκυττάρων του πλακούντα στον παιδικό διαβήτη, εκπαιδεύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού. Ο παιδικός διαβήτης ανήκει στα αυτοάνοσα νοσήματα και χαρακτηρίζεται από υπερβολική παραγωγή μιας σειράς Τ λεμφοκυττάρων τα οποία καταστρέφουν τα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν την ινσουλίνη. Με βάση τη θεραπεία αυτή αποψύχονται τα βλαστοκύτταρα του πλακούντα και επωάζονται με τα λεμφοκύτταρα του ασθενούς τα οποία διαχωρίζονται από το αίμα του και στη συνέχεια όλα μαζί επαναχορηγούνται.

Τα αποτελέσματα έδειξαν αύξηση της βασικής έκκρισης της ινσουλίνης, ελάττωση της γλυκοζιλιωμένης αιμοσφαιρίνης και ελάττωση των ημερήσιων αναγκών. Οι νέοι ασθενείς είχαν καλύτερη ανταπόκριση διότι φαίνεται ότι ακόμα υπήρχε ενεργό πάγκρεας, του οποίου η λειτουργία προστατεύτηκε από τη δράση των Τ λεμφοκυττάρων. Για τους λόγους αυτούς επί εμφάνισης παιδικού διαβήτη η χορήγηση είναι άμεση με την προϋπόθεση βέβαια να υπάρχουν τα βλαστοκύτταρα του παιδιού. BMC Med 2012 Jan 10; 10 (1):3. Υπάρχουν εξετάσεις οι οποίες προβλέπουν την εμφάνιση του παιδικού διαβήτη και έτσι η θεραπεία έχει ακόμα καλύτερα αποτελέσματα εάν εφαρμοστεί πριν καν να εμφανιστεί ο διαβήτης.

Τα βλαστοκύτταρα του πλακούντα χορηγούνται μέσα στον εγκέφαλο σε ασθενείς με εγκεφαλικά επεισόδια, σε παιδιά με εγκεφαλική παράλυση, έχουν δημιουργηθεί από αυτά κύτταρα του νευρικού ιστού με σκοπό την απευθείας χορήγηση σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, τραυματισμό του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού και τη νόσο του Πάρκινσον. Επίσης τα βλαστοκύτταρα του πλακούντα έχουν μετατραπεί σε καρδιομυϊκά κύτταρα με σκοπό να χορηγηθούν στην περιοχή του εμφράγματος, αλλά και να διορθώσουν την καρδιακή ανεπάρκεια η οποία δημιουργείται ως επιπλοκή της χημειοθεραπείας στις περιπτώσεις του καρκίνου. Αυτές είναι μόνο μερικές ενδείξεις για το πώς μπορούν να εξελιχτούν οι κυτταρικές θεραπείες. Βασική προϋπόθεση είναι να υπάρχουν νεαρά και υγιή βλαστοκύτταρα.

Πηγή : iatronet.gr